QazaQstorage жобасының акционерлерінің бірі — «ПСТК Бителеком» АҚ вице-президенті Әділбек Халибекұлы Берғариповпен сұхбат

Алматы қаласы, Москвина көшесі, 9 мекенжайындағы QazaQstorage жобасы акционерлер, инвесторлар, консультанттар, мердігерлер және операциялық серіктестер командасының екі жылға жуық жұмысының нәтижесі болды. Қойма кешені сапалы қойма алаңдары, ыңғайлы қалалық логистика, сенімді инженерлік шешімдер және жүктерді сақтау мен өңдеуге арналған дайын операциялық база қажет болатын бизнеске арналған заманауи инфрақұрылымдық объект ретінде құрылды.

QazaQstorage жай ғана құрылыс объектісі ретінде емес, айқын коммерциялық моделі бар толыққанды инвестициялық жоба ретінде іске асырылды. Іске қосудың барлық кезеңдері аяқталғанға дейін-ақ жоба бойынша жалға алушымен қойма үй-жайларын жалға қабылдау туралы уағдаластыққа қол жеткізілді, бұл объектінің нарықта сұранысқа ие екенін және таңдалған нарықтық тұжырымдаманың дұрыстығын растады.

QazaQstorage-дің салтанатты ашылуы жобаның дамуындағы маңызды меже болды. Ол жеке объектіні формалды түрде пайдалануға беруге емес, өйткені бұл кеңірек жобалық циклдің бір ғана кезеңі, анағұрлым мазмұнды сәтке: қойманы операторға беруге, қажетті техникалық және ұйымдастырушылық пысықтауды аяқтауға, нақты операциялық қызметтің басталуына және жобаның көзделген жұмыс пен өтелімділік режиміне шығуына орайластырылды.

Жоба қатысушылары үшін ашылу инвестициялық идеяның сәтті іске асырылғанын, объектінің операциялық мазмұнға ие болғанын, ал нарықтың бизнестің нақты қажеттіліктеріне қызмет көрсете алатын заманауи қойма инфрақұрылымын алғанын растады.

Жобаның маңызы, оның іске асырылуы және алдағы перспективалары туралы біз QazaQstorage жобасының акционерлерінің бірі — «ПСТК Бителеком» АҚ вице-президенті Әділбек Халибекұлы Берғариповпен әңгімелестік.

– Әділбек Халибекұлы, QazaQstorage жобасы сәтті аяқталды. Сіз үшін бұл объектінің ашылуы нені білдіреді?

– Біз үшін QazaQstorage-дің ашылуы — маңызды практикалық нәтиже. Біз идея мен бастапқы инвестициялық гипотезадан бастап, бизнес қазірдің өзінде пайдалана алатын дайын қойма объектісіне дейінгі жолдан өттік. Бұл жай ғана ғимарат салу емес, заманауи нарықтың қажеттіліктеріне есептелген толыққанды қойма инфрақұрылымын құру.

Бүгінде бизнеске тек шаршы метрлер ғана қажет емес. Тауарды жылдам қабылдауға, сақтауға, өңдеуге және жөнелтуге, логистикалық шығындарды қысқартуға және жоғары жылдамдықпен жұмыс істеуге мүмкіндік беретін объектілер қажет. QazaQstorage дәл осындай міндетке арналып құрылды.

– Неліктен «ПСТК Бителеком» АҚ жобаға акционерлердің бірі ретінде қатысты?

– Біз жобадан түсінікті нарықтық қажеттілік пен мықты инвестициялық логиканы көрдік. Алматы мен Алматы өңірі сауда, дистрибуция және логистиканың негізгі орталығы болып қала береді. Бұл ретте сапалы қойма алаңдары, әсіресе жақсы орналасуы және заманауи техникалық сипаттамалары бар алаңдар, сұранысқа ие болып отыр.

Біз үшін нақты қолданбалы құндылығы бар жобаға қатысу маңызды болды. QazaQstorage — жалға алушыларға да, нарыққа да, инвесторларға да пайдалы бола алатын актив. Сондықтан жобаға қатысу біз үшін саналы шешім болды.

– QazaQstorage жобасының негізгі идеясы неде?

– Идея логистика, дистрибуция, e-commerce, FMCG және сабақтас секторларда жұмыс істейтін компаниялардың талаптарына жауап беретін заманауи қойма кешенін құруда болды.

Біз әуел бастан объектіні тек классикалық қойма ретінде ғана емес, сауданың жаңа моделі үшін инфрақұрылым ретінде қарастырдық. Қазіргі кезде e-commerce, маркетплейстер, жедел қалалық жеткізу, dark store форматы белсенді дамып келеді, мұнда тауар іс жүзінде дүкен витринасында тұрмайды, тұтынушыға жақын орналасады және онлайн-тапсырыстан кейін жедел жеткізіледі. Сондықтан біз үшін дәл осындай модельге қызмет көрсете алатын: тауарды жылдам қабылдайтын, сақтайтын, тапсырыстарды жинақтайтын және қала ішінде әрі оның шегінен тыс жерлерге кейінгі жеткізуді қамтамасыз ететін объект құру маңызды болды.

Біз нарыққа формалды түрде қойма ретінде ғана емес, операциялық платформа ретінде пайдалануға болатын объект қажет деген ұстанымнан шықтық. Жұмыс биіктігі, еденге түсетін жүктеме, док қақпаларының болуы, инженерлік жүйелер, қауіпсіздік, бейнебақылау, өрт сөндіру, офис аймағын ұйымдастыру мүмкіндігі және жүктерді тиімді өңдеу маңызды болды.

– Объектінің қандай сипаттамаларын негізгі деп санайсыз?

– QazaQstorage — ауданы шамамен 6 840 шаршы метр болатын қойма кешені. Объект шамамен 1,66 га жер учаскесінде орналасқан. Биіктігі — 18 метрге дейін, қойма ішіндегі жұмыс биіктігі — шамамен 13 метр.

Қойма 10 док қақпасымен, ауданы шамамен 360 шаршы метр болатын кіріктірілген офис антресолімен, инженерлік инфрақұрылыммен, қауіпсіздік және өрт сөндіру жүйелерімен жабдықталған. Жүктерді өңдеу және сақтау бойынша есептік мүмкіндік — жылына 100 мың тоннаға дейін. Жалға алушы үшін бұл жай ғана үй-жай емес, қойма және логистикалық қызметті ұйымдастыруға арналған дайын база.

– Объектінің орналасуы қаншалықты маңызды болды?

– Қойма жылжымайтын мүлігі үшін орналасу орны қағидатты маңызға ие. Ол жалға алушының экономикасына тікелей әсер етеді: жеткізу уақыты, көлік шығындары, персонал үшін қолжетімділік, қалалық аудандарға жылдам қызмет көрсету және маршруттарды оңтайландыру мүмкіндігі.

QazaQstorage жағдайында орналасу орны дәл осы логиканы ескере отырып таңдалды. Объект қала ішінде орналасқан, бірақ шамадан тыс жүктелген орталық бөлікте емес. Бұл бір жағынан ірі көлікті қабылдауға және жеткізуді үлкен партиялармен ұйымдастыруға, ал екінші жағынан — тауарды шағын көліктермен қалалық маршруттар бойынша жылдам таратуға мүмкіндік береді. Заманауи қойма үшін бұл өте маңызды үйлесім: объект магистральдық логистика үшін жеткілікті қолжетімді әрі соңғы миля үшін бір мезгілде ыңғайлы болуы тиіс.

Біз объект логистиканың жылдамдығы мен болжамдылығы маңызды компаниялар үшін ыңғайлы болуы керек екенін түсіндік. Жақсы орналасу логистикалық циклді қысқартуға, аралық қоймаларға тәуелділікті азайтуға және тауарды тұтынудың соңғы нүктелеріне жылдамырақ жеткізуге мүмкіндік береді.

– Жобаның өзектілігін қандай нарықтық факторлар растады?

– Алматының қойма жылжымайтын мүлік нарығында сапалы алаңдарға тұрақты сұраныс байқалады. Бұл сауданың, онлайн-сатылымдардың, дистрибуцияның, логистикалық операторлардың және түсінікті инфрақұрылымы бар заманауи үй-жайларды қажет ететін компаниялардың дамуымен байланысты.

Бизнеске операциялық модельді елеулі қайта құрусыз ауқымын кеңейтуге мүмкіндік беретін объектілер әсіресе сұранысқа ие. QazaQstorage дәл осындай объектілер қатарына жатады: оны жалға алушының әртүрлі міндеттеріне бейімдеуге болады, сонымен бірге онда тиімді пайдалану үшін қажетті базалық инфрақұрылым қазірдің өзінде бар.

Алматыдағы ішкі сұраныстан бөлек, біз кеңірек өңірлік контекстке де қарадық. Орталық Азияда ірі логистикалық тораптар, ең алдымен Алматы, Ташкент және Бішкек арасында бәсеке жүріп жатыр. Халықаралық және өңірлік операторлар үшін қойма және бөлу инфрақұрылымын қайда орналастыру, нарықтарға қай жерден қызмет көрсету ыңғайлы және тауар ағындарын қайда бағыттау маңызды. Осы тұрғыдан Алматыда сапалы объектінің пайда болуы қаланың тек Қазақстан үшін ғана емес, көрші нарықтармен жұмыс істеу үшін де логистикалық база ретіндегі тартымдылығын күшейтеді.

– Жоба Сіз үшін инвестициялық тұрғыдан қашан түсінікті болды?

– Жоба бірнеше элемент түйіскен кезде инвестициялық тұрғыдан түсінікті болды: нарықтық сұраныс, объектінің техникалық тұжырымдамасы, қаржылық модель, акционерлердің қатысу құрылымы және әлеуетті жалға алушы туралы түсінік.

Өте маңызды сәт — қойма пайдалануға берілгенге дейін-ақ жалға алушымен қойма үй-жайларын жалға қабылдау туралы уағдаластыққа қол жеткізілуі болды. Кез келген инвестициялық жоба үшін бұл елеулі көрсеткіш: болашақ пайдалану моделі тек есептеулермен ғана емес, нақты контрагенттің қызығушылығымен де расталады.

– Объект пайдалануға берілгенге дейін жалға алушымен уағдаластықтың қандай маңызы болды?

– Бұл жобаның коммерциялық тәуекелін төмендетудің негізгі факторларының бірі болды. Жобаның түсінікті болашақ пайдаланушысы болған кезде инвестициялық шешімнің сапасы өзгереді. Акционерлер мен инвесторлар объектінің абстрактілі түрде «нарық үшін» емес, нақты сұранысқа арналып салынып жатқанын көреді.

Бұл бөлікте оффтейк келісімшарт бойынша контрагентпен қатынастарды құрылымдау маңызды рөл атқарды. IPLC командасы осы уағдаластықты қалыптастыруға жәрдемдесті, оның шеңберінде жалға алушымен қойма пайдалануға берілгенге дейін қойма үй-жайларын жалға қабылдау туралы уағдаластыққа қол жеткізілді. Бұл жобаның коммерциялық айқындығын күшейтті және инвестициялық гипотезадан анағұрлым орнықты іске асыру моделіне өтуге көмектесті.

– Жобаны іске асыру барысында қандай міндеттер ең күрделі болды?

– Мұндай жобаларда күрделілік әрқашан кешенді болады. Жобалауды, мердігерлерді, сметаларды, бюджетті, мерзімдерді, құжаттарды, инвесторларды және болашақ пайдалануды бір мезгілде бақылауда ұстау қажет. Бір учаскедегі қате бүкіл жобаға әсер етуі мүмкін.

Біз үшін негізгі міндет жобаның басқарылуын сақтау болды: техникалық шешімдер болашақ пайдалануға сәйкес келуі, коммерциялық ұсыныстар экономикалық тұрғыдан негізделген болуы, ал жоба қатысушыларының шешімдері уақтылы қабылдануы қажет еді. Жобаны аяқтауға дәл осындай тәртіп мүмкіндік береді.

Қаржыландыру құны бөлек сын-қатер болды. Қойма жылжымайтын мүлігі жобалары үшін екінші деңгейдегі банктердің жоғары пайыздық мөлшерлемесі қаржылық модельге, өтелімділік мерзімдеріне және жобаның жалпы тұрақтылығына елеулі әсер етеді. Сондықтан мәселе объектіні салуда ғана емес, капитал құрылымын дұрыс қалыптастыруда, қарыздық қаржыландыру мен жеке инвесторлардың қатысуы арасындағы теңгерімді табуда, сондай-ақ жобаның коммерциялық логикасын іске асырудың бүкіл кезеңінде сақтауда болды.

– Инвесторлармен және қаржыландырумен жұмыс қалай құрылды?

– Мұндай деңгейдегі жоба үшін тек құрылыс идеясының болуы жеткіліксіз. Қаржыландыруды қамтамасыз ету, қатысушылардың мүдделерін келісу, түсінікті құрылым дайындау және инвесторларды объектінің коммерциялық логикасына сендіру қажет.

Бұл бөлікте жобаға анағұрлым икемді инвестициялық модель қажет екені түсінікті болды. Банк қаржыландыруының жоғары құны жеке инвестор іздеуді және жобаны экономикасы, тәуекелдері, болашақ жалға алушысы және күтілетін ақша ағыны тұрғысынан анағұрлым егжей-тегжейлі дайындауды талап етті. QazaQstorage жай ғана құрылыс жобасы емес, түсінікті операциялық моделі бар жұмыс істейтін коммерциялық актив екенін көрсету маңызды міндет болды. IPLC командасы дәл осы кезеңде көмектесті: жобаны инвесторлармен талқылауға дайындауда, тараптардың қатысуын құрылымдауда және объектінің инвестициялық логикасын түсіндіруде.

Инвестициялық пакетті дайындау, инвесторлармен келіссөздер жүргізу және жоба қатысушылары арасындағы қатынастарды құрылымдау бойынша жұмыс маңызды болды. IPLC командасы предпроектілік кезеңде көмектесті: модельді талдауға, инвестициялық логиканы дайындауға, құжаттармен жұмыс істеуге және келіссөздерді сүйемелдеуге қатысты. Бұл жобаны барлық тараптар үшін анағұрлым түсінікті етуге мүмкіндік берді.

– Жоба алдындағы дайындық қандай рөл атқарды?

– Жоба алдындағы дайындық іс жүзінде жобаның тағдырын айқындайды. Бұл кезеңде нақты не салынып жатқанын, кім үшін салынып жатқанын, объектінің экономикасы қандай екенін, инвесторлар үшін қандай тәуекелдер бар екенін, қандай құрылым қолданылатынын және іске асыру үшін қандай құжаттар қажет екенін түсіну керек.

QazaQstorage бойынша бұл жұмыс әсіресе маңызды болды. Құрылыс бөлігін, инвестициялық бөлікті, акционерлер арасындағы қатынастарды және болашақ жалдау моделін біріктіру қажет болды. Мұның бәрі құрылыстың белсенді кезеңіне дейін неғұрлым жақсы дайындалса, кейінгі белгісіздік соғұрлым аз болады.

– Объектінің салтанатты ашылуынан кейін жоба үшін не өзгерді?

– Салтанатты ашылу — символдық, бірақ өте маңызды меже. Осы сәтке дейін жоба құрылыс, кестелер, құжаттар және күтілімдер түрінде өмір сүреді. Ашылғаннан кейін ол нарыққа, жалға алушыларға, серіктестерге және инвесторларға көрсетуге болатын жұмыс істеп тұрған объектіге айналады.

Біз үшін бұл жобалық модельдің жұмыс істегенін растайды. Енді объект практикалық кезеңге — пайдалануға, жалға алушыға қызмет көрсетуге және жоба қатысушылары үшін коммерциялық қайтарым қалыптастыруға өтеді.

– QazaQstorage нарыққа қандай әсер бере алады?

– Мұндай объектілер қаладағы қойма инфрақұрылымының сапасын арттырады. Жалға алушылар үшін бұл заманауи жағдайларда жұмыс істеуге, логистиканы оңтайландыруға, клиенттерге жылдамырақ қызмет көрсетуге және қойма процестерін жақсырақ бақылауға мүмкіндік.

Жалпы нарық үшін бұл да оң белгі. Сапалы объектілердің пайда болуы анағұрлым жетілген бәсекелік ортаны қалыптастырады, логистикалық қызметтердің дамуын ынталандырады және қойма жылжымайтын мүлігі көмекші актив емес, толыққанды инвестициялық класс бола алатынын көрсетеді.

– Жоба қорытындысы бойынша қандай негізгі тұжырым жасадыңыз?

– Негізгі тұжырым — сәтті жоба құрылыс жұмыстары басталғанға дейін көп бұрын басталады. Нарықты, модельді, қатысушыларды, қаржыландыруды, жалға алушыны, техникалық параметрлерді және басқару жүйесін алдын ала айқындау маңызды.

QazaQstorage дұрыс дайындық пен үйлестіру болған жағдайда күрделі объектіні басқарылатын форматта іске асыруға болатынын көрсетті. Біз үшін бұл нәтижесі тек құжаттар мен есептеулерде ғана емес, дайын объектіде де көрінетін инфрақұрылымдық жобаға қатысудың құнды тәжірибесі.

Мен жобаның барлық қатысушыларына: акционерлерге, инвесторларға, мердігерлерге, консультанттарға және іске асыруды сүйемелдеген командаға алғыс айтқым келеді. QazaQstorage — әрбір қатысушы өз үлесін қосқан бірлескен жұмыстың нәтижесі.